Gouden Jaren / Rob Hornstra’s Rusland

& Oleg Klimov, Olga Chernysheva, Sarkis, Willie Doherty & collectie

Gouden Jaren / Rob Hornstra’s Rusland

Rob Hornstra Soechoemi, Abchazië, 2007 Sukhumi, Abkhazia, 2007 © Rob Hornstra / Flatland Gallery Voormalig restaurant aan de Zwarte Zeekust in het centrum van Soechoemi, de hoofdstad van Abchazië. Het restaurant werd verwoest tijdens het Georgisch-Abchazisch conflict in 1992-1993.

Rob Hornstra Angarsk, Rusland, 2008 Angarsk, Russia, 2008 © Rob Hornstra / Flatland Gallery Een medewerker bereidt vis in de gaarkeuken van een grote Siberische Cementfabriek. Employee preparing fish in the cement factory’s canteen.

Rob Hornstra Kuabtsjara, Abchazië, 2009 Kuabchara, Abkhazia, 2009 © Rob Hornstra / Flatland Gallery De broers Zashrikwa (17) en Edrese (14) zitten vol trots met een Kalasjnikov op de bank in het huis van hun oom en tante. Ze wonen in een afgelegen berggebied op de grens van Abchazië en Georgië. Brothers Zashrikwa (17) and Edrese (14) pose proudly with a Kalashnikov on the sofa in their aunt and uncle’s house. They live in a remote mountainous region on the border between Abkhazia and Georgia.

Rob Hornstra Tsjeljabinsk, Rusland, 2003 Chelyabinsk, Russia, 2003 © Rob Hornstra / Flatland Gallery Elfrem en Sveta bij een meertje in Tsjeljabinsk, dichtbij het Kurchatov monument, een plaats waar alternatieve mensen in Tsjeljabinsk bijeenkomen. Elfrem and Sveta near a lake in Chelyabinsk, close to the Kurchatov monument, a place where alternative people gather in Chelyabinsk.

Rob Hornstra Angarsk, Rusland, 2007 Angarsk, Russia, 2007 © Rob Hornstra / Flatland Gallery Masha tijdens een discoavond in een cultureel centrum in een buitenwijk van de Siberische industriestad Angarsk. Masha dances at the weekend disco in the cultural centre of Cement Town, a suburb of Angarsk.

Rob Hornstra Beslan, Noord Ossetië, Rusland, 2011 Beslan, North Ossetia, Russia, 2011 © Rob Hornstra / Flatland Gallery Bij het gijzelingsdrama in een school te Beslan (Noord Ossetië) in 2004 kwamen 334 mensen om het leven, waarvan 186 kinderen. Een ongewassen hemdje, besmeurd met bloed, is bewaard als een laatste fysieke herinnering aan een van de kinderen. The school hostage crisis in Beslan (North Ossetia) in 2004 caused 334 deaths, including 186 children. An unwashed shirt smeared with blood has been kept as a last physical memory to one of the children.

Olga Chernysheva On duty, 2007 Courtesy of DIEHL Berlin

Kinderen spelen met vissen in de Wolga. Laisjevo (deelrepubliek Tatarstan). Augustus 2000 © Oleg Klimov

Bootsman neemt douche op het dek van het vrachtschip ‘Anatoli Tortsjinov’. Russische Verre Oosten / Stille Oceaan. Juli 2007 © Oleg Klimov

Seepage, 2011 © Willie Doherty

In de nasleep van een veelbewogen Nederland-Ruslandjaar wijdde Huis Marseille vanaf 14 december 2013 een groot aantal tentoonstellingszalen aan de fotografische blik op de intrinsiek Russische ziel.

Deze ziel vindt men langs de oevers van de grote Russische rivieren – zoals de Wolga, de Neva en de Oka – daar waar de ontwikkeling van Rusland nauw verbonden is met handelsverkeer en visvangst. De Russische fotograaf Oleg Klimov brengt de verhouding van Rusland tot het water in beeld, en hij reist daartoe over de waterwegen en zeeën. De Nederlandse fotograaf Rob Hornstra legt de Russische ziel bloot in duizenden details, zoals de lukraak aangebrachte valse wimpers op de oogleden van de flamboyante Natalya Shorogova – ‘vloerdame’ van een verdieping in hotel Zhemchuzhina in Sotsji, de educatieve ruimtevaartopstelling in het Orlyonok kindercentrum, de gevonden foto’s met een nostalgische sfeer of een foto van een bordje eten in de gevangenis. Olga Chernysheva is een Russische kunstenares die alledaagse, niet spectaculaire onderwerpen opmerkelijk maakt, zoals in zichzelf verzonken metrobewakers in Moskou. Daarbij verkent ze de ongemakkelijke relatie met de ruimtes waarin het bestaan van deze figuren zich afspeelt.

Naast deze aandacht voor Rusland wijdt Huis Marseille een grote zaal aan de ‘Ring-portretten’ van de internationaal bekende kunstenaar Sarkis en twee zalen aan de eigen collectie, waarbij indrukwekkende foto’s van de Noord-Ierse fotograaf Willie Doherty worden getoond die tot de allernieuwste aanwinsten behoren.

Gouden Jaren / Rob Hornstra’s Rusland

Door het afblazen van zijn tentoonstelling in Moskou was fotograaf Rob Hornstra met zijn Sotsji project de afgelopen weken onafgebroken in het nieuws. Het subtropische badplaatsje Sotsji is veranderd in een bouwput aan de kust van de Zwarte Zee. In februari 2014 moeten er de Olympische winterspelen aanvangen die reeds te boek staan als de duurste aller tijden. Het is een mooi onderwerp voor Rob Hornstra die het liefst werkt aan langlopende projecten waarin hij vooral verhalen wil vertellen en vooroordelen wil ontkrachten. Samen met schrijver en filmmaker Arnold van Bruggen werkte Hornstra vijf jaar aan het documenteren van deze regio in de Kaukasus. Maar het spraakmakende Sotsji is slechts één van Hornstra’s Rusland projecten. Huis Marseille laat een groot overzicht zien van het werk dat Hornstra de afgelopen tien jaar in Rusland gemaakt heeft. Gefotografeerd in de documentaire traditie maar met een volstrekt eigen stijl, worden zijn foto’s gekenmerkt door een narratief en schilderachtig karakter. Thematisch exemplarisch trekken de typerende bewoners van diverse Russische regio’s aan onze ogen voorbij: de veteranen, de junks, de ambachtslieden, de patiënten, de prostituees, de moslims, de kinderen, de geliefden, de huismoeders, de artiesten. Een haat-liefdeverhouding met een kleurrijk land met bijzondere bewoners.

Rob Hornstra (1975) heeft naam gemaakt met vele langlopende projecten in onder meer IJsland, Nederland en Rusland. In 2004 studeerde hij cum laude af aan de HKU door zijn boek Communism & Cowgirls [Tsjeljabinsk-Rusland] in oplage te drukken en daarmee de Dutch Photo Academy Award te winnen. Met hulp van crowdfunding bracht Hornstra inmiddels samen met Arnold van Bruggen een aantal boeken uit over ‘The Sochi Project’. In november 2013 verscheen de afsluitende publicatie An Atlas of War and Tourism in de Caucasus (Aperture), te koop in de museumwinkel.

Olga Chernysheva ‘Windows’ en ‘On Duty’

Met haar gave voor empathische en fijngevoelige observatie ontdekt Olga Chernysheva kunst in het alledaagse. Haar werk vertegenwoordigt een nieuw soort realisme. Chernysheva onderzoekt de relatie tussen object en figuur, in het bijzonder de manieren waarop mensen een ongemakkelijke relatie aangaan met de ruimtes waarin ze bestaan. Kunst is voor haar: ‘a little office that conducts research into the poetic truth of life.’

Oleg Klimov. Langs de oevers van Rusland

Na jarenlang reportages te hebben gemaakt in de Kaukasus, Centraal Azië en andere brandhaarden in de voormalige Sovjet-Unie, is de Russische fotograaf Oleg Klimov op zoek gegaan naar de eeuwenoude en nooit uitgekristalliseerde verhouding die Rusland heeft met water. Van de oude Goelag in het Noorden, langs de vissers van Kamtsjatka, het verre oosten aan de Stille Oceaan, via de eerste stalinistische dwangarbeiderskampen onder de Witte Zee, tot rivierdorpen en militaire bases langs de Wolga.

Sarkis. Portretten van de Ring

De elven, orks, tovenaars en hobbits die de saga In de ban van de ring van J.R.R. Tolkien bevolken, vormen een eigen cultuur waarin de strijd tussen goed en kwaad continu is. Het goed en kwaad wordt verbeeld in kleine sculpturen, die door mensen worden geproduceerd en van expressie voorzien. De internationaal bekende kunstenaar Sarkis verzamelde deze Ringfiguurtjes en fotografeerde ze op een analytische manier, zodat de goede en kwade krachten sublimeren.

Willy Doherty en collectie Huis Marseille

In de zalen die aan de collectie van Huis Marseille gewijd zijn, hangen onder meer twee grote werken van de Noord-Ierse fotograaf Willie Doherty – ‘Seepage’ en ‘To the Border, A Fork in the Road’ die onlangs door Huis Marseille werden verworven. Doherty was in Art Basel dit jaar vertegenwoordigd met de indrukwekkende video ‘Remains’ (2013) ontstaan uit ‘a body of work that meditates upon the irrefutable traces of past events that will not disappear, that resurfaces and cannot be forgotten.’

Met werk uit de collectie van

Willie Doherty